Welke maat plafondventilator heb ik nodig?

Een plafondventilator kopen klinkt misschien eenvoudig. Je kiest een model dat je mooi vindt, hangt hem aan het plafond en geniet van een verkoelend briesje. Toch gaat het hier regelmatig mis. Een te kleine plafondventilator verplaatst onvoldoende lucht, terwijl een veel te groot model onnodig veel ruimte inneemt en soms zelfs onprettig kan aanvoelen.

De vraag die wij daarom vaak krijgen is: welke maat plafondventilator heb ik nodig?

Om daar antwoord op te geven, moet je niet alleen naar de diameter kijken. Ook de oppervlakte van de ruimte, de maximale luchtverplaatsing, het ontwerp van de ventilatorbladen, de hoogte van het plafond en de beschikbare ruimte rondom de ventilator spelen een belangrijke rol. In dit artikel leggen we haarfijn uit hoe je de juiste maat kiest.

Meet eerst de oppervlakte van de ruimte

Voordat je op zoek gaat naar een plafondventilator, moet je weten hoe groot de ruimte is. Dat bereken je door de lengte van de kamer te vermenigvuldigen met de breedte.

Is jouw woonkamer bijvoorbeeld 5 meter lang en 4 meter breed? Dan heeft de ruimte een oppervlakte van:

5 x 4 = 20 vierkante meter.

Aan de hand van deze oppervlakte kun je bekijken welke plafondventilatoren voldoende capaciteit hebben. Het is daarbij belangrijk om niet alleen naar de diameter te kijken, maar ook naar de aanbevolen maximale kamergrootte die bij het specifieke model staat vermeld.

Welke diameter past bij mijn ruimte?

De diameter van een plafondventilator geeft een eerste aanwijzing voor de ruimte waarin je hem kunt gebruiken. Toch bestaat er geen universele tabel die voor ieder merk en ieder model geldt.

Zo gebruikt Faro Barcelona in de handleiding van de Outwood de volgende richtlijn:

• Voor ruimtes kleiner dan 13 m²: een diameter tot ongeveer 107 centimeter.
• Voor ruimtes van 13 tot 17 m²: een diameter van ongeveer 107 tot 132 centimeter.
• Voor ruimtes van 17 tot 28 m²: een diameter van ongeveer 132 tot 165 centimeter.
• Voor ruimtes groter dan 28 m²: een diameter vanaf ongeveer 165 centimeter of meerdere plafondventilatoren.

Bij plafondventilatoren van andere merken kunnen deze adviezen behoorlijk verschillen. Zo heeft de Beacon Vector een diameter van 122 centimeter en is deze geschikt voor ruimtes tot ongeveer 20 m². De Beacon Polis heeft een diameter van 132 centimeter en kan volgens de productspecificaties worden gebruikt in ruimtes tot ongeveer 30 m². De Beacon Whitehaven van 142 centimeter is zelfs geschikt voor ruimtes tot 35 m². Een krachtige Beacon Akmani met een diameter van 156 centimeter kan worden gebruikt in ruimtes tot ongeveer 40 m².

Je kunt dus niet zeggen dat iedere plafondventilator met een diameter van 132 centimeter automatisch voor precies dezelfde kamergrootte geschikt is. Twee modellen met vrijwel dezelfde diameter kunnen in de praktijk een heel verschillende hoeveelheid lucht verplaatsen.

Waarom verschilt de aanbevolen kamergrootte per model?

Het verschil zit onder andere in het ontwerp van de ventilatorbladen. De vorm, breedte en hoek van de bladen bepalen hoeveel lucht ze tijdens het draaien meenemen. Een breed, slim gevormd ventilatorblad kan soms meer lucht verplaatsen dan een smaller blad van dezelfde lengte.

Ook het materiaal van de bladen kan indirect invloed hebben op de prestaties. Ventilatorbladen worden bijvoorbeeld gemaakt van hout, MDF, metaal of ABS-kunststof. Het materiaal bepaalt onder andere hoe zwaar en stijf een blad is en in welke vorm het kan worden gemaakt.

Dat betekent trouwens niet dat een houten plafondventilator automatisch beter is dan een kunststof blad. Een licht en stevig blad van ABS-kunststof kan juist in een vorm worden gemaakt waarmee bijzonder veel lucht wordt verplaatst. Het uiteindelijke resultaat hangt daarom af van de combinatie van het materiaal, de vorm, de bladhoek en de gebruikte motor.

Daarnaast spelen het aantal ventilatorbladen en het maximale toerental een rol. Al deze eigenschappen samen bepalen de uiteindelijke luchtverplaatsing.

Kijk daarom bij het kiezen van een plafondventilator altijd naar de aanbevolen kamergrootte van het specifieke model. Op onze productpagina’s vind je deze informatie bij de specificatie ‘Voor ruimtes tot’. Vergelijk daarnaast ook de maximale luchtverplaatsing in m³ per minuut.

Waarom is de diameter nog steeds belangrijk?

Hoewel de diameter niet alles zegt, blijft het wel een belangrijke eigenschap. De diameter is de totale afstand van het uiteinde van het ene ventilatorblad tot het uiteinde van het tegenoverliggende blad.

Een plafondventilator met een diameter van 150 centimeter neemt dus een cirkelvormige ruimte van ongeveer 150 centimeter in beslag.

Over het algemeen kan een grotere plafondventilator een groter gedeelte van de kamer bereiken. De langere bladen brengen over een groter oppervlak lucht in beweging. Dat betekent overigens niet dat een grote ventilator altijd op volle snelheid moet draaien. Juist een grote plafondventilator kan vaak op een lage stand al voor een rustige en aangename luchtstroom zorgen.

Een kleine ventilator moet in een grote woonkamer meestal op een hoge stand draaien om de lucht merkbaar in beweging te brengen. Dat kan voor meer geluid zorgen, terwijl de lucht mogelijk nog steeds niet gelijkmatig door de hele ruimte wordt verspreid.

Kijk niet alleen naar het toerental

Een veelgemaakte fout is dat mensen alleen naar het maximale toerental kijken. Het klinkt logisch dat een plafondventilator met meer omwentelingen per minuut automatisch krachtiger is. Toch zegt het toerental lang niet alles.

Een kleine plafondventilator kan heel snel draaien, maar door de korte of smalle bladen alsnog relatief weinig lucht verplaatsen. Een grotere plafondventilator kan langzamer draaien en ondertussen veel meer lucht in beweging brengen.

De vorm, lengte, breedte en hoek van de ventilatorbladen hebben allemaal invloed op de uiteindelijke luchtstroom. Wil je verschillende modellen eerlijk vergelijken? Kijk dan vooral naar de maximale luchtverplaatsing en de aanbevolen kamergrootte.

Wat betekent de luchtverplaatsing van een plafondventilator?

De luchtverplaatsing wordt meestal aangegeven in kubieke meter per minuut, afgekort als m³/min. Bij sommige modellen kom je ook de Amerikaanse meeteenheid CFM tegen. Dit staat voor cubic feet per minute.

Hoe hoger deze waarde is, hoe meer lucht de plafondventilator per minuut kan verplaatsen. Dat wil niet automatisch zeggen dat je altijd de ventilator met de hoogste waarde moet kopen. In een kleine slaapkamer kan een extreem krachtige luchtstroom juist onprettig zijn. In een grote woonkamer, bedrijfshal of overkapping is extra luchtverplaatsing wel belangrijk.

Neem bijvoorbeeld de Faro Barcelona Outwood. Deze plafondventilator heeft een diameter van 150 centimeter en een maximale luchtverplaatsing van 188 m³ per minuut, oftewel 6625 CFM. Volgens de richtlijnen van de fabrikant is deze ventilator geschikt voor ruimtes van ongeveer 17 tot 28 m².

Ter vergelijking: de Beacon Akmani heeft een diameter van 156 centimeter en een maximale luchtverplaatsing van 223 m³ per minuut. Dit model wordt aanbevolen voor ruimtes tot ongeveer 40 m².

De diameters van deze twee plafondventilatoren verschillen maar 6 centimeter. Toch zit er een behoorlijk verschil tussen de maximale luchtverplaatsing en de aanbevolen kamergrootte. Dit laat goed zien waarom je niet alleen naar de diameter moet kijken.

Is een hoger wattage beter?

Ook het wattage wordt nogal eens verkeerd begrepen. Het maximale vermogen vertelt hoeveel elektriciteit de motor gebruikt, maar niet hoeveel lucht de ventilator daadwerkelijk verplaatst.

Een plafondventilator van 70 watt hoeft dus niet twee keer zo krachtig te zijn als een model van 35 watt. Moderne plafondventilatoren met een DC-motor kunnen met relatief weinig stroom toch behoorlijk veel lucht verplaatsen.

De eerder genoemde Outwood heeft bijvoorbeeld een maximaal verbruik van 35 watt. In de handleiding van deze ventilator staat daarnaast een service value van 5,5 (m³/min)/W vermeld. Deze waarde geeft aan hoeveel luchtverplaatsing je voor iedere verbruikte watt krijgt. Hoe hoger de service value, hoe efficiënter de plafondventilator met zijn energie omgaat.

Kijk daarom altijd naar de combinatie van luchtverplaatsing en stroomverbruik. Alleen het wattage zegt eigenlijk maar weinig.

Houd rekening met de hoogte van het plafond

Niet alleen de oppervlakte van de ruimte telt mee. Ook de plafondhoogte heeft invloed op het kiezen en ophangen van een ventilator.

Hangt een plafondventilator te hoog, dan kan het zijn dat je de luchtstroom op de laagste standen nauwelijks voelt. Hangt hij te laag, dan kan dit zelfs onveilig zijn. Volgens de handleiding van de Outwood moet het laagste punt van de ventilator minimaal 2,30 meter boven de vloer hangen. Bij een plafondventilator met verlichting kan dit punt nog iets lager zijn, dan bij een plafondventilator zonder verlichting.

Heb je een erg hoog plafond? Dan heb je meestal een verlengstang, ook wel downrod genoemd nodig. Hiermee breng je de plafondventilator verder naar beneden, zodat de luchtstroom beter in het leefgedeelte terechtkomt.

Meet vóór het bestellen daarom altijd:

• De totale hoogte van de ruimte.
• De hoogte van de plafondventilator zelf.
• De lengte van een eventuele verlengstang.
• De uiteindelijke afstand tussen de ventilator en de vloer.

Heb je juist een laag plafond? Kies dan voor een compact model dat dicht tegen het plafond wordt gemonteerd. Deze modellen worden ook wel hugger-, flush- of low-profile-plafondventilatoren genoemd.

Hoeveel vrije ruimte moet er rondom de ventilator zijn?

Een plafondventilator heeft niet alleen ruimte onder zich nodig. Ook de bladen moeten voldoende vrije ruimte hebben om veilig rond te kunnen draaien.

In de handleiding van de Faro Barcelona Outwood wordt een minimale afstand van 60 centimeter tussen het uiteinde van de ventilatorbladen en een muur of ander obstakel aangegeven. Houd hierbij ook rekening met kasten, balken, lampen en schuine gedeelten van het plafond.

Een ventilator met een diameter van 150 centimeter kun je dus niet zomaar in een ruimte van precies 150 centimeter breed hangen. Je moet de diameter van de ventilator én de benodigde vrije ruimte bij elkaar optellen.

Controleer voor de zekerheid altijd de handleiding van het specifieke model. Net als de aanbevolen kamergrootte kan ook de vereiste vrije ruimte per fabrikant en plafondventilator verschillen.

Kan een plafondventilator aan een schuin plafond?

Sommige plafondventilatoren kunnen aan een schuin plafond worden gemonteerd, maar niet ieder model is daarvoor geschikt. Daarnaast geldt meestal een maximale hellingshoek.

Bij de Outwood is montage aan een schuin plafond tot maximaal 12 graden mogelijk. Hiervoor moet volgens de handleiding wel een aanvullende verlengstang van minimaal 200 millimeter worden gebruikt.

Bij een schuin plafond moet je daarnaast extra goed controleren of de ventilatorbladen nergens tegenaan kunnen komen. Meet dus niet alleen de hoogte, maar ook de afstand tussen de uiteinden van de bladen en beide schuine zijden van het plafond.

Eén grote of twee kleinere plafondventilatoren?

Heb je een grote, langwerpige of open ruimte? Dan is één hele grote plafondventilator niet altijd de beste oplossing. In een lange woonkamer kan de luchtstroom zich bijvoorbeeld vooral in het midden concentreren, terwijl je aan beide uiteinden weinig merkt.

In zo’n situatie kunnen twee kleinere plafondventilatoren de lucht gelijkmatiger door de ruimte verspreiden. Hetzelfde geldt voor een woonkamer met open keuken, een grote veranda of een ruimte die door meubels of balken in verschillende gedeelten wordt verdeeld.

Kijk dus niet alleen naar de totale oppervlakte, maar ook naar de vorm en indeling van de ruimte. Bedenk vooral op welke plekken je de luchtstroom wilt voelen.

Vergeet de bevestiging niet

Een grotere plafondventilator weegt vaak meer en oefent tijdens het draaien kracht uit op de bevestiging. De ventilator moet daarom aan een stevig plafond of een geschikte draagconstructie worden gemonteerd.

Meestal wordt door fabrikanten aangegeven dat de bevestiging minimaal vier keer het gewicht van de plafondventilator moet kunnen dragen. Heb je een plafondventilator die bijvoorbeeld 4 kilogram weegt, dan moet de bevestiging bij dit model dus minimaal 16 kilogram veilig kunnen dragen.

Twijfel je over het plafond, de centraaldoos of het bevestigingsmateriaal? Laat de montage dan uitvoeren of controleren door een elektricien of ervaren installateur. Een plafondventilator ophangen aan een constructie die daar niet voor geschikt is, is simpelweg geen goed idee.

Welke maat plafondventilator moet ik kiezen?

Voor het kiezen van de juiste maat begin je met het berekenen van de oppervlakte. Vervolgens controleer je welke modellen volgens de fabrikant geschikt zijn voor deze kamergrootte. Daarna vergelijk je de diameter, de maximale luchtverplaatsing en het energieverbruik.

Controleer ook de hoogte van het plafond en kijk of er voldoende vrije ruimte rondom de ventilatorbladen aanwezig is.

Dus nog één keer voor de zekerheid:

• Bereken eerst het aantal vierkante meters van de ruimte.
• Controleer bij ieder model de aanbevolen maximale kamergrootte.
• Gebruik de diameter als indicatie, maar niet als enige beslispunt.
• Vergelijk plafondventilatoren aan de hand van hun maximale luchtverplaatsing.
• Houd rekening met het ontwerp en materiaal van de ventilatorbladen.
• Laat je niet misleiden door alleen het toerental of wattage.
• Controleer de minimale ophanghoogte en de benodigde vrije ruimte.
• Gebruik bij een hoog of schuin plafond indien nodig een verlengstang.
• Kies bij een grote of langwerpige ruimte eventueel voor twee plafondventilatoren.

Kom je er toch niet helemaal uit? Neem gerust contact op met een van onze ventilatorexperts. Aan de hand van de afmetingen, plafondhoogte en indeling van jouw ruimte kunnen wij met je meedenken.

Zo voorkom je dat je een plafondventilator kiest die achteraf te klein, te groot of niet geschikt voor jouw plafond blijkt te zijn.